Web sitesi yaptırmak istiyorum: Nereden başlamalı?

"Web sitesi yaptırmak istiyorum" diye araştırmaya başlayan çoğu kişinin ilk sorusu "Kaça olur?" oluyor. Oysa fiyatı, süreyi ve sitenin sonunda işe yarayıp yaramayacağını belirleyen şey, ondan önce vereceğin birkaç karar. Bu rehberde o kararları sırayla ele alıyoruz. Sonunda elinde, kiminle çalışırsan çalış işine yarayacak bir kontrol listesi olacak.

Kısaca: Önce sitenin amacını yaz, sonra türünü seç, içeriğini hazırla ve teklifleri aynı kapsam üzerinden karşılaştır. Alan adı mutlaka senin adına kayıtlı olsun.

1. Önce amacı netleştir

Web sitesi bir broşür değil, bir iş aracı. Ondan ne beklediğini bilmeden yaptırılan site genelde güzel görünür ama hiçbir şeyi değiştirmez. Çoğu site şu dört işten birini yapar:

• Güven vermek: Seni duyan biri internette arar ve karşısına derli toplu bir site çıkar. Kurumsal siteler genelde bunun için yapılır.
• Talep toplamak: Ziyaretçiyi forma, aramaya ya da WhatsApp mesajına yönlendirmek. Landing page'ler bu iş için kurulur.
• Satış yapmak: Ürünü doğrudan sitede satmak. Bu bir e-ticaret sitesi demek.
• İşi yönetmek: Siparişleri, randevuları, müşterileri ya da stoğu takip etmek. Bu da bir yönetim paneli ya da web uygulaması.

Amacı tek cümleyle yazmayı dene: "Sitemiz ayda en az 20 teklif talebi getirsin" ya da "Bayilerimiz siparişlerini telefonla değil siteden versin." Bu cümle sonraki her kararda pusulan olur. "Şöyle bir bölüm de ekleyelim mi?" sorusunun cevabını da o verir.

2. Hangi site türü sana uyar?

Amacını bildiğinde türü seçmek kolaylaşır. En sık karşılaşılan dört tür ve tipik kapsamları:

Bu süreler içerik hazırsa geçerli. Projeleri en çok uzatan şey genelde yazılım değil, bekleyen metinler ve görseller olur.

Emin değilsen küçük başla. İyi kurgulanmış bir landing page birkaç haftada yayına çıkar, ilk talepleri getirmeye başlar ve neye gerçekten ihtiyacın olduğunu gerçek ziyaretçilerle görmeni sağlar. Kurumsal siteye ya da mağazaya sonradan genişlemek, her şeyi baştan tahmin etmeye çalışmaktan çoğu zaman daha ucuza gelir.

3. Hazır platform, tema ya da özel tasarım?

Aynı türde bir site üç farklı yoldan yapılabilir. Hiçbiri her durumda doğru değil; doğru olan, amacına ve bütçene uyanı.

Site kurucu platformlar

Wix, Squarespace gibi site kurucular ya da e-ticarette ikas, Shopify gibi hazır altyapılar. Hızlı başlarsın, ilk maliyet düşüktür, teknik bakımı platform üstlenir. Karşılığında aylık abonelik ödersin, tasarım ve özellikler platformun izin verdiği kadardır ve başka bir yere taşınmak zahmetlidir. Az sayıda ürünle satışa başlayacak küçük bir işletme için çoğu zaman mantıklı bir başlangıçtır.

Hazır tema

Çoğunlukla WordPress: bir tema satın alınır, içerik ona yerleştirilir. Orta yol gibi görünür ama birkaç şeye dikkat etmek gerekir. Aynı temayı kullanan yüzlerce site vardır, her ihtiyaç için bir eklenti eklendikçe site yavaşlar ve eklentilerin güvenlik güncellemelerini takip etmek gerekir. Özenle kurulmuş bir WordPress sitesi işini görür; özensiz kurulmuş olan birkaç yıl sonra başına iş açar.

Özel tasarım ve geliştirme

Tasarım sıfırdan senin markana göre yapılır, kod da ona göre yazılır. İlk maliyeti ve süresi daha yüksektir. Karşılığında hızlı açılan, markana ait görünen ve ihtiyaca göre büyüyebilen bir site elde edersin. Özel tasarım şu durumlarda kendini çabuk amorti eder:

• Rakiplerinden görsel olarak ayrışmak satışını doğrudan etkiliyorsa,
• Sitenin başka sistemlerle (CRM, muhasebe, rezervasyon) konuşması gerekiyorsa,
• Hız ve Google sıralaması senin için kritikse,
• Sitenin zamanla bir panele ya da uygulamaya dönüşme ihtimali varsa.

f-solve'da biz bu üçüncü yolu yapıyoruz. Yine de bir site kurucunun yeteceği bir iş için gelen birine bunu açıkça söylemek, iki tarafın da zamanını korur.

4. Fiyatı neler belirler?

"Web sitesi kaça yapılır?" sorusunun dürüst cevabı "kapsama göre". Ama kapsamın hangi kalemlerden oluştuğunu bilirsen teklifleri okumak kolaylaşır:

• Sayfa sayısı ve içerik yoğunluğu. 5 sayfalık bir siteyle 40 sayfalık bir site aynı iş değil.
• Tasarımın özgünlüğü. Hazır bir şablonu uyarlamak ile sıfırdan tasarlamak arasında ciddi fark var.
• İçeriği kimin hazırladığı. Metin yazımı, fotoğraf çekimi ve çeviri ayrı iş kalemleridir.
• Özellikler. Çoklu dil, üyelik, online ödeme, randevu, blog, yönetim paneli... Her biri kapsamı büyütür.
• Entegrasyonlar. CRM, muhasebe, kargo ya da pazar yeri bağlantıları.
• Takvim. "Gelecek hafta yetişmeli" demek çoğu zaman ek kaynak demektir.
• Yayın sonrası. Bakım, güncelleme ve destek teklife dahil mi, ayrı mı?

Tek seferlik geliştirme ücretinin yanında bir de yıllık giderler var:

• Alan adı (domain): Her yıl yenilenir.
• Hosting / sunucu: Sitenin yayında durduğu yer. Basit sitelerde düşüktür, trafik ve uygulama büyüdükçe artar.
• Kurumsal e-posta: info@firman.com gibi adresler genelde ayrı bir hizmettir.
• SSL sertifikası: Bugün çoğu altyapıda ücretsiz geliyor; ayrıca para isteniyorsa nedenini sor.
• Bakım: Güncellemeler, yedekler ve küçük değişiklikler.
• Platform abonelikleri: Site kurucu ya da e-ticaret altyapısı kullanıyorsan aylık ücret.

İpucu: En ucuz teklif en pahalı sonuç olabilir. Teklifleri karşılaştırırken fiyata değil, aynı kapsamı karşılayıp karşılamadıklarına bak ve kapsamı yazılı iste.

5. Başlamadan önce bunları hazırla

Teklif istemeden önce aşağıdaki listeyi doldurmak hem süreci hızlandırır hem de gelen teklifleri karşılaştırılabilir yapar:

1. 01Sitenin amacı (tek cümle) ve hedef kitlen.
2. 02Beğendiğin 2–3 site ve onlarda neyi beğendiğin. Rakip siteler de olabilir.
3. 03Logo, marka renkleri ve yazı tipi. Yoksa bunu da baştan söyle.
4. 04Kabaca bir sayfa listesi: Anasayfa, Hakkımızda, Hizmetler, İletişim...
5. 05Metinleri kimin yazacağı.
6. 06Fotoğraf ve görseller: elinde olanlar, çekilmesi gerekenler.
7. 07Alan adı: alındı mı, kimin adına kayıtlı?
8. 08Bütçe aralığın. Söylemek elini zayıflatmaz; sana uymayan teklifleri baştan eler.
9. 09Takvim: sitenin yayında olması gereken bir tarih var mı?
10. 10Yayından sonra siteyi kimin güncelleyeceği.

Bu listenin yarısı bile hazırsa ilk görüşme çok daha verimli geçer.

6. Kime yaptırmalı?

Üç yaygın seçenek var:

• Freelancer: Genelde daha uygun fiyatlı ve esnektir; işi yapan kişiyle doğrudan konuşursun. Riski, tek kişiye bağlı kalmak: yoğunluk ya da iletişim kopukluğu projeyi durdurabilir.
• Ajans: Geniş ekip, birçok hizmet bir arada. Maliyeti daha yüksektir ve projenin ekipte kimin elinde olacağını bilmek zor olabilir.
• Küçük stüdyo: İkisinin arası; az sayıda projeyle çalışan, tasarım ve geliştirmeyi birlikte yapan bir ekip.

Hangisini seçersen seç, şunlara bak: daha önce yaptıkları ve hâlâ yayında olan işler, sorularına ne kadar net ve hızlı cevap verdikleri ve teklifi yazılı, kalem kalem verip vermedikleri.

7. Teklif alırken sorulacak 10 soru

1. 01Alan adı ve hosting kimin adına kayıtlı olacak? Cevap "senin adına" olmalı. Başkasının adına kayıtlı bir alan adı, ileride yaşayabileceğin en büyük baş ağrılarından biridir.
2. 02Teslimde kaynak kodlara ve tüm erişimlere sahip olacak mıyım?
3. 03Teklife tam olarak neler dahil, neler hariç? Metin, görsel, çeviri, SEO, kullanım eğitimi...
4. 04Kaç tur revizyon hakkım var?
5. 05Site telefonda nasıl görünecek, hız için ne yapıyorsunuz? Çoğu sitede ziyaretçilerin büyük kısmı telefondan gelir.
6. 06Temel SEO dahil mi? Sayfa başlıkları ve açıklamaları, site haritası, Google Search Console kurulumu.
7. 07KVKK aydınlatma metni ve çerez bildirimi için ne yapıyorsunuz? Sitende iletişim formu varsa kişisel veri işliyorsun demektir.
8. 08İçeriği kendim güncelleyebilecek miyim, yoksa her değişiklik için ücret mi ödeyeceğim?
9. 09Yayından sonra destek ve bakım nasıl işliyor, ücreti ne?
10. 10Takvim ne ve hangi aşamada benden ne bekliyorsunuz?

Cevapları yazılı al. İyi bir ekip bu sorulardan rahatsız olmaz; tam tersine, doğru soruları soran müşteriyle çalışmak daha kolaydır.

8. Süreç nasıl ilerler?

İyi yürüyen bir projede adımlar aşağı yukarı şöyledir:

1. 01Tanışma ve ihtiyaç analizi: Amaç, hedef kitle, rakipler ve beklentiler konuşulur.
2. 02Kapsam ve teklif: Sayfalar, özellikler, takvim ve fiyat yazıya dökülür.
3. 03Tasarım: Önce yapı (hangi sayfada ne olacak), sonra görsel tasarım. Kod yazılmadan onaylanır.
4. 04Geliştirme: Tasarım çalışan bir siteye dönüşür, içerikler yerleştirilir.
5. 05Test: Farklı telefon ve tarayıcılarda kontrol, formların denenmesi, hız ölçümü.
6. 06Yayın: Alan adı bağlanır, site açılır ve Google'a bildirilir.
7. 07Yayın sonrası: İlk haftaların geri bildirimlerine göre küçük düzeltmeler yapılır.

Bizde bu adımlar üç başlıkta toplanıyor: Analiz, Kurgu ve Teslim. Talep bıraktığında 24–48 saat içinde dönüp ilk adımı birlikte atıyoruz.

9. Yayından sonra: site kendi kendine müşteri getirmez

Site yayına girdiğinde iş bitmiyor, asıl kısım başlıyor:

• Google Search Console'a ekle. Sitenin Google'da hangi aramalarda çıktığını ve bir sorun olup olmadığını buradan görürsün.
• Google İşletme Profili aç. Yerel çalışıyorsan haritada ve "yakınımdaki" aramalarında çıkmanın yolu bu.
• Ölçmeye başla. Kaç kişi geliyor, kaçı formu dolduruyor? Ziyaretçiyi takip eden analiz araçları için çerez onayı gerekir; çerez kullanmayan alternatifler de var.
• İçeriği güncel tut. Bitmiş kampanyalar, eski bir telefon numarası ya da yıllardır güncellenmemiş bir "duyurular" sayfası güveni zedeler.
• Güncellemeleri ve yedekleri ihmal etme. Özellikle eklenti kullanan sitelerde bu bir güvenlik meselesi.

Siten zaten yayında ama beklediğin ilgiyi görmüyorsa, sitenin neden müşteri getirmediğini anlattığımız yazıda yedi yaygın sebebi ve her birini nasıl kontrol edeceğini bulabilirsin.

10. Sık yapılan hatalar

• Alan adını ajansın ya da bir tanıdığın adına kaydettirmek.
• Metinleri ve görselleri son haftaya bırakmak.
• Siteyi sadece bilgisayarda beğenip telefonda hiç denememek.
• Yazılı kapsam olmadan, "konuştuk ya" diyerek başlamak.
• Tek kriter olarak fiyata bakmak.
• Yayından sonra siteyi unutmak.

Sık sorulan sorular

Web sitesi kaç günde yapılır?

Kapsama göre değişir. İçerik hazırsa bir landing page genelde 1–2 haftada, kurumsal bir site birkaç haftada yayına çıkar. E-ticaret ve özel yazılım projeleri daha uzun sürer.

Şirketim yokken web sitesi yaptırabilir miyim?

Evet. Alan adını kendi adına alıp siteni yaptırabilirsin. Site üzerinden satış yapacaksan, fatura ve yasal yükümlülükler için önce bir mali müşavirle konuşmanı öneririz.

Siteyi sonradan kendim güncelleyebilir miyim?

Evet, bunu baştan istemen yeterli. Sık değişen bölümler (blog, ürünler, kampanyalar) için basit bir yönetim paneli kurulabilir. Nadiren değişen içerik için genelde gerek olmaz.

Hazır bir siteden özel siteye sonradan geçebilir miyim?

Geçebilirsin. Alan adı senin adınaysa ve içeriklerin elindeyse geçiş sorunsuz olur. Sayfa adresleri değişecekse eski adreslerin yenilerine yönlendirilmesi (301 yönlendirme) gerekir; yoksa Google'daki sıralamanı kaybedebilirsin.

Kısa kontrol listesi

• Sitenin amacını tek cümleyle yazdım.
• Türüne karar verdim: landing page, kurumsal site, e-ticaret ya da panel.
• Hazır platform ile özel tasarımın artılarını ve eksilerini tarttım.
• Hazırlık listesinin çoğu elimde.
• Teklifleri aynı kapsam üzerinden karşılaştırıyorum.
• Alan adı benim adıma kayıtlı.
• Yayından sonrası için bir planım var.

Hepsine "evet" diyebiliyorsan iyi bir başlangıç yapmaya hazırsın. Aklında bir proje varsa kısa bir not bırak; takıldığın bir yer varsa asistana sorabilirsin.